warsztaty

Konspekty lekcji o współczesnej sztuce Afryki

23-the-Gown-must-go-to-Town-Larry-Amponsah-Untitled-from-A-Collective-Consciousness-of-Space-and-Time-image-by-Derrick-Owusu-Bempah-1024x679W ramach projektu AFRYKA | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA, zrealizowanego w drugim półroczu 2015 roku w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Aktywność obywatelska” opracowane zostały konspekty lekcji dla szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, w oparciu o podstawy programowe nauczania języka polskiego, historii, zajęć artystycznych, historii sztuki, poświęcone współczesnej sztuce afrykańskiej w kontekście społecznym. 

Konspekty do pobrania |TUTAJ| obejmują następujące tematy:

  • Między tradycją a współczesnością sztuki afrykańskiej – o kulturowym znaczeniu mitów i legend afrykańskich oraz tradycyjnych form takich jak maski, rzeźby kultowe i ich wpływie na rozwój współczesnych dzieł sztuki.
  • SZTUKA ŚMIECI – materia i forma we współczesnej sztuce afrykańskiej – zajęcia poświęcone wykorzystaniu materiałów wtórnych, śmieci i odpadów do dzieł typu upcycling (trashart) na przykładzie twórczości współczesnych artystów afrykańskich w kontekście problemu konsumpcjonizmu i ochrony środowiska naturalnego.
  • BEZ STEREOTYPÓW – Jądro ciemności, król Leopold i współczesna sztuka Kongo – zajęcia poświęcone wpływowi literatury i sztuki europejskiej na budowanie stereotypów „Czarnego Lądu”, rozumianego jako prymitywny i niecywilizowany świat, oraz temu jak współcześni artyści pochodzący z Konga ukazują problem styku kultur Zachodu i Afryki i walczą z tymi stereotypami.
  • WSPÓŁCZESNY KOLAŻ AFRYKAŃSKI – WARSZTATY ARTYSTYCZNE – kreatywne warsztaty poświęcone technice kolażu na przykładzie twórczości artystów zachodnio-afrykańskich oraz artystów europejskich inspirujących się tradycyjnymi formami sztuki Afryki, połączone z wykonaniem własnego kolażu.

Do każdego z konspektów przygotowane zostały specjalnie opracowane karty pracy i prezentacje oraz materiały gotowe do druku, które można pobrać |TUTAJ|. Zajęcia można poprowadzić samodzielnie lub zamówić bezpłatne warsztaty |TUTAJ|.

Uzupełnieniem konspektów jest BAZA BIBLIOGRAFICZNA polskiej literatury dotyczącej sztuki afrykańskiej, BAZA BIOGRAFICZNA artystów afrykańskich oraz BAZA MATERIAŁÓW EDUKACYJNYCH. Zapraszam do korzystania.

 

Warsztaty dla młodzieży w VII LO!

Dziś gościłam w VII Liceum Ogólnokształcącym im. Wandy Szuman w Toruniu na zaproszenie klasy artystycznej. Warsztaty były nieco dłuższe, bo półtoragodzinne, więc zostały podzielone na dwie części – teoretyczną i pracy twórczej.

Opowiedziałam nieco o stereotypach, jakie funkcjonują w naszej kulturze na temat Afryki. Porozmawialiśmy o historii kolonialnej i postkolonialnej, o tym jak Afryka widziana była w literaturze z przełomu XIX i XX wieku, a także co w tym czasie tworzono na kontynencie afrykańskim i jaki był wpływ kultury zachodniej. Ważnym elementem warsztatów było zwrócenie młodzieży uwagi na różne sposoby widzenia kultur afrykańskich na przestrzeni dziejów, zrozumienie zjawiska wyzysku kulturowego, ekonomicznego.

Następnie opowiedziałam klasie o twórczości kilku współczesnych artystów, dla twórczości których punktem wyjścia stały się tradycyjne obrzędy i kultu, związane z nimi maski i rzeźby. Była więc mowa o dziełach Georga Lilangi, Johna Goby, braci Dossou, którzy kontynuują motywy i warsztat tradycyjny; o przekształceniach form masek przez artystów takich jak Calixte Dakpogan, Romuald Hazoume. Rozmawialiśmy też o problemach ochrony środowiska i ekonomii w kontekście tzw. nurtu trashart i uncycling – opowiedziałam więc o dziełach El Anatsui’ego, Pascale Marthine Tayou, Moffata Takadiwy, Ibrahima Mahamy i Cyrusa Kabiru.

A potem… była świetna zabawa przy przetwarzaniu odpadów wtórnych na maski inspirowane twórczością Romualda Hazoume! Zresztą zobaczcie sami!

FOTORELACJA:

DSC03817 DSC03818 DSC03819 DSC03820 DSC03821 DSC03822 DSC03823 DSC03824 DSC03825 DSC03827 DSC03828 DSC03829 DSC03830 DSC03831 DSC03832 DSC03833 DSC03834 DSC03835 DSC03836 DSC03837

Warsztaty dla dorosłych #10

imageJeszcze dziś i niestety koniec warsztatów dla dorosłych w ramach projektu AFRYKA | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA, ponieważ z końcem roku kończy się stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Aktywność obywatelska” 2015. Jednak w związku z zainteresowaniem (nie dużym ale jednak) spotkania będą kontynuowane od wiosny przyszłego roku.

A dziś… jeszcze kilka słów na temat rynku sztuki i najważniejszych ośrodkach artystycznych w Afryce Subsaharyjskiej. O ich początkach pisałam już na blogu w tekście Krótka historia | Afrykańskie instytucje sztuki…, ale we współczesnych, postkolonialnych państwach powstało wiele nowych ośrodków artystycznych, które nie ograniczają się wyłącznie do wystawiania prac w galeriach i organizowaniu wystaw. Przyczyniają się bowiem do kształtowania środowisk twórczych. Organizują warsztaty, kursy, a nawet studia artystyczne bądź pomagają w uzyskaniu stypendiów na zagranicznych uczelniach artystycznych w Europie i Stanach Zjednoczonych. Tworzą specjalne programy rezydentur artystycznych, zapewniając artystom nie tylko miejsce, materiały i warunki do pracy, ale także miejsce zamieszkania, oraz pomoc w sprzedaży ich dzieł. Ośrodki takie jak Centre for Contemporary Art w Lagos (Nigeria), Dooual’Art w Kamerunie, Raw Material Company w Dakarze, Foundation for Contemporary Art  czy Nubuke Foundation działające w Akrze w Ghanie powstały w głównej mierze dzięki prywatnej, oddolnej i niezależnej od państwa inicjatywie. Są to organizacje non-profit, których działaniem kierują często artyści, którzy osiągnęli już sukces na arenie międzynarodowej.

Zapraszam zatem na ostatnie warsztaty w tym roku Rynek sztuki i środowiska artystyczne we współczesnej Afryce, jak zawsze o 18:00 w Domu Kultury na Bydgoskim Przedmieściu!

Akcja: kolacja! czyli warsztaty dla dorosłych #8

W ostatni piątek w Domu Kultury na Bydgoskim Przedmieściu odbyły się warsztaty poświęcone konsumpcjonizmowi, ale ich formuła była nieco odmienna od poprzednich spotkań. Inspiracją i punktem wyjścia stał się performance francusko-iworiańskiej artystki Valerii Oke zatytułowany In her precence, która zapraszając dwanaścioro swoich przyjaciół na kolację, opowiadała o problemach relacji międzyludzkich, seksualności, miłości. Przy okazji sięgnęłam również do twórczości ghańskiego artysty El Anatsui’ego, Moffata Takadiwie z Zimbabwe i Kenijczyka Cyrusa Kabiru.

Pierwsza z kilku zorganizowanych przez Valerię Oke kolacji miała miejsce w 2004 roku w przestrzeni wystawy jej prac na Africaliach w Brukselii. Podobne „kolacje” odbyły się również w ramach NIROX Project w Republice Południowej Afryki (2011),  w Galerie Kajazoma (2007, 2011) i Galerie le LAB (2005) w Abidżanie na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Zaproszeni goście zostali postawieni przed zadaniem opisania swoich emocji w artystycznej formie, Valerie Oka przygotowała dla nich bowiem „podkładki” z rysunkiem talerza i sztućców, które uczestnicy mieli w dowolny sposób ozdobić resztkami pozostałymi z kolacji. Ich dzieła, a także całą kolację artystka udokumentowała na fotografiach i w formie tableau z opisami, na których zamieściła także rysunki swoich gości. Ekspresyjne prace zatytułowała Lived emotion. Stawiając uczestników w roli artystów, Valeria Oka ujawniła własną artystyczną intymność. Sfotografowane przez nią stoły pozostawione po spotkaniach, pełne pustych talerzy, butelek i kieliszków z niedopitym winem, stanowią jednocześnie metaforę ludzkiej obecności i relacji międzyludzkiej, budując narrację ich współistnienia w przestrzeni wykreowanej przez artystkę. W 2015 roku w brukselskiej galerii Wiels Oka prezentowała performance w ramach wystawy „Body Talk” uzupełniając działania o neonową instalację „Tu Crois parce que vraiment que je suis noire je baise mieux?” (2015), która była punktem wyjścia do rozmów o seksualności i kobiecości.

By wydobyć jak najwięcej emocji przygotowałam dla uczestników „Akcji: kolacja!” kilka potraw pochodzących z regionu Afryki Zachodniej, wykonanych ze składników, które otrzymałam w przesyłce od przyjaciół z Akry, za co serdecznie im dziękuję. Tak więc były dania (wszystkie wegetariańskie) na bazie mleka kokosowego, z bananów, manioku, a królowały orzeszki ziemne. Były kwadu nenkate, czyli smażone banany z sosem orzeszkowym na ostro, maafe, gęsta orzechowa pikantna zupa, kilka sosów, których smaki odtworzyłam nieco z pamięci, a do tego sorgo, czyli afrykańska kukurydza oraz pieczone babeczki z manioku z przyprawami, przywiezionymi z moich ostatnich podróży. A na deser – owoce z sosem orzechowo-waniliowo-cynamonowym – wanilia była oczywiście prosto z Madagaskaru. Jak tylko znajdę chwilę, zamieszczę na blogu kilka przepisów (na prośbę uczestników kolacji :). Udało się nam odtworzyć dzieło sztuki, ale atmosfera z była niepowtarzalna i radosna.

* Valerie Oka mieszka i pracuje w Abidżanie, na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Studiowała w Ecole Superieure d’Art sGraphique i ukończył w 1990. Brała udział w wielu wystawach w całej Afryce, jak i na arenie międzynarodowej. Więcej na jej temat w dziale BIOGRAFIE, a prace Valerii Oka można zobaczyć w kolekcji na PINTERESTE.

Fotorelacja (aparat chyba powoli dogorywa, więc przepraszam za jakość):

DSC03782 DSC03781 DSC03780 DSC03779 DSC03778 DSC03777 DSC03776 DSC03769 DSC03770 DSC03771 DSC03772 DSC03773 DSC03774 DSC03775 DSC03768 DSC03767 DSC03766 DSC03765 DSC03763 DSC03762 DSC03760 DSC03759 DSC01098

Akcja: kolacja #czyli warsztaty przy stole

fig.5_rid_valerie_oka_0Najbliższe warsztaty dla dorosłych w ramach projektu AFRYKA | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA poświęcone będą problemowi konsumpcjonizmu. Ale okoliczności będą odmienne od poprzednich spotkań… ponieważ porozmawiamy przy KOLACJI!

Punktem wyjścia będzie jedna z instalacji-happeningów iworiańskiej artystki Valerii Oka, która zaprosiła kilkoro przyjaciół do rozmowy o problemie rasizmu przy artystycznej kolacji.

!!!Ostrzeżenie dla alergików: będzie dużo orzechów, fruktozy, laktozy, kokosów, glutenu i innych pyszności.

OBOWIĄZUJĄ WCZEŚNIEJSZE ZAPISY: sztukaafryki@gmail.com (do 10.12)

Wydarzenie na FB>>>

Warsztaty dla dorosłych #4

Kolejne spotkanie z cyklu AFRYKA | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA zatytułowane Recepcja sztuki afrykańskiej w euroamerykańskim kręgu kulturowym dotyczyło spotkania dwóch kultur – zachodniej i afrykańskiej. Opowiedziałam o artystach, którzy na początku XX wieku zainspirowali się tradycyjną rzeźbą Afryki Subsaharyjskiej. Znalazła ona później miejsce w kolekcjach Pablo Picassa, Guillaume Apollinaire, Carla Einsteina. Stała się także impulsem dla mody na l’art negre, przyczyniła się do popularności jazzu, afrykańskich balów i „murzyńskich rewii”. W związku z tym, zastanawialiśmy się z uczestnikami na ile popularność kultur Afryki przed pierwszą wojną światową, tzw. negrophilie, przekłada się na współczesne stereotypy i wyobrażenia o Afryce.

Opowiedziałam także o rynku sztuki, najważniejszych europejskich i amerykańskich kolekcjach tradycyjnej i nowoczesnej sztuki Afryki Subsaharyjskiej (m.in. Kolekcji Pigozzi’ego i modzie na współczesną sztukę Afryki w Niemczech), a także o inspiracjach kulturami afrykańskimi w twórczości malarzy z poczatków XX wieku: Maurice’a Vlaminck’a, Andre Deraina i Henri’ego Matisse’a, Constantina Brancusi’ego, Emila Nolde, kolażystki Louis Mailou Jones, fotografów Mana Ray’a czy Walkera Evansa oraz współczesnych artystów – przedstawicieli afrykańskich diaspor w USA i Europie – Nicka Cave, Mickelene Thomas, Kary Walker, Vincenta Michea, Tunji Adeniyi Jones i wielu innych.

WARSZTATY>>>

Warsztaty dla dorosłych #2

Steve Bandoma; z uprzemości artystyDrugie z cyklu warsztatów dla dorosłych w ramach projektu AFRYKA | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA poświęcone były znaczeniu i wpływowi tradycyjnych kultur afrykańskich na twórczość współczesnych artystów wizualnych (Współczesna sztuka Afryki wobec tradycji).

W trakcie spotkania sięgnęłam do twórczości wielu artystów nowoczesnych i współczesnych, którzy sięgali do motywów i tematów zaczerpniętych z tradycyjnych kultów, obrzędów i rytuałów, którzy wykorzystują motyw maski, fetysza czy tradycyjnych tkanin. Wraz z uczestnikami zastanawialiśmy się nad definicją tradycji, jak jest rozumiana w kontekście kultur Afryki i jakim transformacjom ulega.

Omówiłam pokrótce twórczość Georga Lilanga’i, tanzańskiego artysty, który na swoich obrazach olejnych przedstawiał człekokształtne postaci mashetani, będących personifikacją ludzkich przywar, a także Twins Seven Seven, malarza nigeryjskiego, sięgającego do motywów z wierzeń ludu Joruba, Cypriena Tokoudagba’y i Francoisa Thango. Istotnym nurtem jest także rzeźba neotradycyjna – czyli taka która stanowi kontynuację tradycyjnej rzeźby kultowej/rytualnej, ale wplatająca w wachlarz motywów elementy zaczerpnięte ze współczesności, jak w twórczości benińskich artystów Kifouli i Amidou Dossou czy Johna Goba’y  ze Sierra Leone, który sięga do pan-afrykańskiego motywu Mami Wata. W malarstwie, które jest dziedziną dość młodą, ponieważ zostało wprowadzone wraz z zakładanymi w czasach kolonialnych (pocz. XX w.) szkołami i uczelniami wyższymi, artyści nowocześni tacy, jak Nigeryjczyk Ben Enwonwu, łączyli techniki klasycznej sztuki zachodniej z motywami i kolorystyką afrykańską.

Motyw fetyszy odnajdziemy w twórczości kongijskiego malarza i rysownika Steve’a Bandoma’y, mieszkającego w RPA  i tworzącego akwarelowe rysunki z motywem fetysza nkisi, odzianego we współczesne „fetysze”, Pascala Marthine Tayou, Kameruńczyka, który wykonał m.in. serię Pouppes Pascale – fetyszy z szkła. Do motywu maski sięga w swojej twórczości Romuald Hazoume z Beninu, Meschac Gaba, Calixte Dakpogan, zaś tradycyjne tkaniny takie, jak tradycyjne nigeryjskie adire, aszanckie kente czy kangi wykorzystują do realizacji swoich dzieł Kenijka Grace Ndiritu, południowoafrykański artysta Lawrence Lemaoana.

PREZENTACJA #2

WARSZTATY>>>

Warsztaty dla dorosłych #1

images (2)W piątek o 18:00 w Domu Kultury! Bydgoskie Przedmieście przy ul. Sienkiewicza 11/2 odbyły się pierwsze z serii warsztatów skierowanych do osób dorosłych stanowiących wprowadzenie do cyklu „Afryka | Sztuka społecznie zaangażowana”, które odbywać się będą do końca grudnia 2015 roku. Projekt realizowany jest ze stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego  w ramach programu „Aktywność obywatelska” 2015.

Na spotkaniu omówiłam czym jest sztuka zaangażowana, sztuka krytyczna i partycypacyjna, w kontekście najnowszych zjawisk artystycznych w krajach Afrykańskich i tych tworzonych przez artystów afrykańskiego pochodzenia w Europie i Stanach Zjednoczonych.

Mówiłam o problemie dziedzictwa kulturowego, znaczeniu tradycji i ich przemianach we współczesnych społeczeństwach afrykańskich, kształtowaniu się afrykańskiej tożsamości/afrykańskości w kontekście ruchów narodowych i pan-afrykanizmu oraz ich oddźwięku w sztukach plastycznych. Wraz z grupą uczestników zastanawialiśmy się na stereotypami jakimi kierujemy się myśląc o kulturach afrykańskich i tym w jaki sposób można przeciwdziałać takiemu myśleniu.

PREZENTACJA #1

WARSZTATY>>>

Przygotowania idą pełną parą!

Konspekty do zajęć już prawie gotowe. Przewróciłam do góry nogami swoją podręczną biblioteczkę. Wczoraj przyszły materiały – ekologiczne teczki, papier z materiałów wtórnych i odebrałam z drukarni kolorowe naklejki z Afryką inspirowane twórczością Esther Mahlangu.

Szykuję powoli materiały do zajęć, plakaty i rozsyłam pisma z informacjami o warsztatach do szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych i do uniwersytetów trzeciego wielu i organizacji dla seniorów. Wymyśliłam dziś także, że dobrze też gdyby zrobić osobne warsztaty dla nauczycieli, gdzie można by sięgnąć do zagadnień edukacji międzykulturowej. Jest tle znakomitych opracowań do których warto sięgnąć, że chyba zrobię także osobną zakładkę w dziale BIBLIOGRAFIA.

A zapisów na warsztaty coraz więcej! Piszcie! Czekam pod adresem sztukaafryki@gmail.com

CAM00050 CAM00049 CAM00004 CAM00002 CAM00001