Author: Afryka | Sztuka społecznie zaangażowana

Warsztaty dla dorosłych #10

imageJeszcze dziś i niestety koniec warsztatów dla dorosłych w ramach projektu AFRYKA | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA, ponieważ z końcem roku kończy się stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Aktywność obywatelska” 2015. Jednak w związku z zainteresowaniem (nie dużym ale jednak) spotkania będą kontynuowane od wiosny przyszłego roku.

A dziś… jeszcze kilka słów na temat rynku sztuki i najważniejszych ośrodkach artystycznych w Afryce Subsaharyjskiej. O ich początkach pisałam już na blogu w tekście Krótka historia | Afrykańskie instytucje sztuki…, ale we współczesnych, postkolonialnych państwach powstało wiele nowych ośrodków artystycznych, które nie ograniczają się wyłącznie do wystawiania prac w galeriach i organizowaniu wystaw. Przyczyniają się bowiem do kształtowania środowisk twórczych. Organizują warsztaty, kursy, a nawet studia artystyczne bądź pomagają w uzyskaniu stypendiów na zagranicznych uczelniach artystycznych w Europie i Stanach Zjednoczonych. Tworzą specjalne programy rezydentur artystycznych, zapewniając artystom nie tylko miejsce, materiały i warunki do pracy, ale także miejsce zamieszkania, oraz pomoc w sprzedaży ich dzieł. Ośrodki takie jak Centre for Contemporary Art w Lagos (Nigeria), Dooual’Art w Kamerunie, Raw Material Company w Dakarze, Foundation for Contemporary Art  czy Nubuke Foundation działające w Akrze w Ghanie powstały w głównej mierze dzięki prywatnej, oddolnej i niezależnej od państwa inicjatywie. Są to organizacje non-profit, których działaniem kierują często artyści, którzy osiągnęli już sukces na arenie międzynarodowej.

Zapraszam zatem na ostatnie warsztaty w tym roku Rynek sztuki i środowiska artystyczne we współczesnej Afryce, jak zawsze o 18:00 w Domu Kultury na Bydgoskim Przedmieściu!

Sztuka w świecie podziałów #2 Spotkanie z Anetą Pawłowską

W czwartkowy wieczór w Galerii Sztuki Wozownia miało miejsce drugie z cyklu  „Sztuka w świecie podziałów” spotkanie zatytułowane „Mit tęczowego społeczeństwa”, poświęcone sztuce w południowej Afryce, o której opowiedziała specjalistka w tej dziedzinie, autorka książki Sztuka i kultura Afryki Południowej. W poszukiwaniu tożsamości artystycznej na tle przekształceń historycznych dr hab. Aneta Pawłowska z Katedry Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego. Badaczka, która przez kilka lat mieszkała w RPA opowiadając o rozwoju sztuki w kontekście historii apartheidu przybliżyła uczestnikom twórczość wielu artystów, m.in. Mary Sibande, Jane Alexander.

Fotorelacja:

DSC03783 DSC03784 DSC03785 DSC03786 DSC03787 DSC03788 DSC03790 DSC03791 DSC03793 DSC03798 DSC03802 DSC03807

Warsztaty dla dorosłych #9

Już jutro opowiem o moich ulubionych współczesnych artystach afrykańskich, których twórczość wywołuje we mnie często wielkie emocje. Dlaczego? Ponieważ problemy, które poruszają w swoich dziełach często dotykają trudnych społecznie kwestii takich jak ochrona środowiska, krytyka polityki ekonomicznej prowadzonej przez rządy kierujące się bardziej żądzą pieniądza, niż dobrem wspólnym, życiem człowieka i jego zdrowiem. Takie działania często prowadzące do nadużyć władzy wobec społeczności lokalnych, stają się punktem wyjścia do mocnych w wyrazie i treści dzieł Kudzanai Chiruai czy Sammy’ego Baloji. Szczególne miejsce zajmuje sztuka kobiet, gdzie naczelnym elementem staje się ciało – te nadużywane, ukryte, a jednocześnie stanowiące istotę wielu filozofii afrykańskich, jako dające życie.W formie kolażu, defragmentacji kulturowego ciała dokonuje Wangechi Mutu i Marcia Kure. Kolejnym ważnym dla mnie aspektem jest hybrydyczność, i to nie tylko w znaczeniu międzykulturowym, jak w twórczości Yinki Shonibare, ale też w kontekście przekształceń form i łączenia gatunków, jak u Nandiphy Mntambo czy Nicholasa Hlobo. Nie zabraknie także opowieści o Pascale Marthine Tayou i Owusu Ankomahu.

O tych i o kilku innych artystach opowiem jutro na przedostatnim spotkaniu dla dorosłych ze współczesną sztuką afrykańską w ramach projektu AFRYKA | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA. Zapraszam o 18:00 do Domu Kultury! Bydgoskie (ul. Sienkiewicza 11).

Akcja: kolacja! czyli warsztaty dla dorosłych #8

W ostatni piątek w Domu Kultury na Bydgoskim Przedmieściu odbyły się warsztaty poświęcone konsumpcjonizmowi, ale ich formuła była nieco odmienna od poprzednich spotkań. Inspiracją i punktem wyjścia stał się performance francusko-iworiańskiej artystki Valerii Oke zatytułowany In her precence, która zapraszając dwanaścioro swoich przyjaciół na kolację, opowiadała o problemach relacji międzyludzkich, seksualności, miłości. Przy okazji sięgnęłam również do twórczości ghańskiego artysty El Anatsui’ego, Moffata Takadiwie z Zimbabwe i Kenijczyka Cyrusa Kabiru.

Pierwsza z kilku zorganizowanych przez Valerię Oke kolacji miała miejsce w 2004 roku w przestrzeni wystawy jej prac na Africaliach w Brukselii. Podobne „kolacje” odbyły się również w ramach NIROX Project w Republice Południowej Afryki (2011),  w Galerie Kajazoma (2007, 2011) i Galerie le LAB (2005) w Abidżanie na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Zaproszeni goście zostali postawieni przed zadaniem opisania swoich emocji w artystycznej formie, Valerie Oka przygotowała dla nich bowiem „podkładki” z rysunkiem talerza i sztućców, które uczestnicy mieli w dowolny sposób ozdobić resztkami pozostałymi z kolacji. Ich dzieła, a także całą kolację artystka udokumentowała na fotografiach i w formie tableau z opisami, na których zamieściła także rysunki swoich gości. Ekspresyjne prace zatytułowała Lived emotion. Stawiając uczestników w roli artystów, Valeria Oka ujawniła własną artystyczną intymność. Sfotografowane przez nią stoły pozostawione po spotkaniach, pełne pustych talerzy, butelek i kieliszków z niedopitym winem, stanowią jednocześnie metaforę ludzkiej obecności i relacji międzyludzkiej, budując narrację ich współistnienia w przestrzeni wykreowanej przez artystkę. W 2015 roku w brukselskiej galerii Wiels Oka prezentowała performance w ramach wystawy „Body Talk” uzupełniając działania o neonową instalację „Tu Crois parce que vraiment que je suis noire je baise mieux?” (2015), która była punktem wyjścia do rozmów o seksualności i kobiecości.

By wydobyć jak najwięcej emocji przygotowałam dla uczestników „Akcji: kolacja!” kilka potraw pochodzących z regionu Afryki Zachodniej, wykonanych ze składników, które otrzymałam w przesyłce od przyjaciół z Akry, za co serdecznie im dziękuję. Tak więc były dania (wszystkie wegetariańskie) na bazie mleka kokosowego, z bananów, manioku, a królowały orzeszki ziemne. Były kwadu nenkate, czyli smażone banany z sosem orzeszkowym na ostro, maafe, gęsta orzechowa pikantna zupa, kilka sosów, których smaki odtworzyłam nieco z pamięci, a do tego sorgo, czyli afrykańska kukurydza oraz pieczone babeczki z manioku z przyprawami, przywiezionymi z moich ostatnich podróży. A na deser – owoce z sosem orzechowo-waniliowo-cynamonowym – wanilia była oczywiście prosto z Madagaskaru. Jak tylko znajdę chwilę, zamieszczę na blogu kilka przepisów (na prośbę uczestników kolacji :). Udało się nam odtworzyć dzieło sztuki, ale atmosfera z była niepowtarzalna i radosna.

* Valerie Oka mieszka i pracuje w Abidżanie, na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Studiowała w Ecole Superieure d’Art sGraphique i ukończył w 1990. Brała udział w wielu wystawach w całej Afryce, jak i na arenie międzynarodowej. Więcej na jej temat w dziale BIOGRAFIE, a prace Valerii Oka można zobaczyć w kolekcji na PINTERESTE.

Fotorelacja (aparat chyba powoli dogorywa, więc przepraszam za jakość):

DSC03782 DSC03781 DSC03780 DSC03779 DSC03778 DSC03777 DSC03776 DSC03769 DSC03770 DSC03771 DSC03772 DSC03773 DSC03774 DSC03775 DSC03768 DSC03767 DSC03766 DSC03765 DSC03763 DSC03762 DSC03760 DSC03759 DSC01098

Akcja: kolacja #czyli warsztaty przy stole

fig.5_rid_valerie_oka_0Najbliższe warsztaty dla dorosłych w ramach projektu AFRYKA | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA poświęcone będą problemowi konsumpcjonizmu. Ale okoliczności będą odmienne od poprzednich spotkań… ponieważ porozmawiamy przy KOLACJI!

Punktem wyjścia będzie jedna z instalacji-happeningów iworiańskiej artystki Valerii Oka, która zaprosiła kilkoro przyjaciół do rozmowy o problemie rasizmu przy artystycznej kolacji.

!!!Ostrzeżenie dla alergików: będzie dużo orzechów, fruktozy, laktozy, kokosów, glutenu i innych pyszności.

OBOWIĄZUJĄ WCZEŚNIEJSZE ZAPISY: sztukaafryki@gmail.com (do 10.12)

Wydarzenie na FB>>>

Warsztaty dla dorosłych #7

4073270105W artystycznym poszukiwaniu tożsamości to kolejne z cyklu warsztatów w ramach projektu AFRYKA  | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA.  Problem tożsamości – osobistej, kulturowej, społecznej czy narodowej, jest wielokrotnie poruszany w twórczości współczesnych artystów afrykańskich. Stwarza on bowiem okazję do rozliczenia się z kolonialną przeszłością, wpływem globalizacji i homogenizacji kulturowej, sprawdzenia na ile tradycje etniczne i dawne wierzenia budują współczesną tożsamość postkolonialnych społeczeństw. W takich kategoriach artyści, sięgający do kulturowego dziedzictwa Afryki niejednokrotnie mierzą się z problemem budowania tożsamości osobistej, znajdującej wyraz w och twórczości. Ale… CO zrobić jeśli artysta nie-afrykański również sięga do tego dziedzictwa i tworzy dzieła wykorzystujące tematykę, motywy, mity afrykańskie tworząc z nich treść swoich dzieł? Czy artysta pochodzący z krajów Afryki mieszkający i tworzący w krajach Europy czy w Stanach Zjednoczonych nadal może być uważany za artystę afrykańskiego, a jego dzieła mogą być przypisane do sztuki afrykańskiej? Jak wobec tych pytań rozważać twórczość Sokari Douglas Camp, Yinka’i Shonibare czy Rotimi Fani Kayode? I czym jest wielokrotnie powracająca na spotkaniach „afrykańskość”, która wyróżnia dzieła artystów pochodzących z Afryki od innych. Podejmując dyskusję nad problemem tożsamości sięgnę do twórczości Joany Choumali, Anti-Patra Ruga’i, Gavina Jantjesa, Natalie Anguezomo Mba Bikoro, Larry’ego Achiamponga, Loyiso’a Mkize’a i Toyin Ojoh Odutola’i.

Czekam na Was o 18:00 w Domu Kultury na Bydgoskim Przedmieściu!

WARSZTATY>>>

 

Krajobraz po… IV Kongresie Afrykanistów Polskich

Nad ranem wróciłam z Żor, niewielkiej miejscowości oddalonej od Katowic około czterdziestu minut drogi busem w stronę Wisły, gdzie od czwartku do soboty (26-28 listopada) miał miejsce IV Kongres Afrykanistów Polskich. W tym roku organizacji podjęło się Muzeum Miejskie, pod czujnym okiem dr Lucjana Buchalika i jego zespołu. Obrady rozpoczęły się od wystąpienia prof. Jacka Pawlika, prof. UWM. Obrady odbywały się w dwóch równoległych panelach. Wygłoszono referaty z wielu dziedzin, poruszających cały wachlarz tematów dotyczących kultur Afryki, od ekonomii, politologii, literatury i aktualnych relacji z badań terenowych, wojny, przez edukację, problem mitu politycznego, po antropologię, etnografię, archeologię.

Szczególnie utkwiły mi w pamięci referaty dr Magdaleny Brzezińskiej z Uniwersytetu Warszawskiego na temat wyobrażeń o Europie tworzonych przez mieszkańców Gwinei Bissau, która w iście teatralny sposób wciągnęła słuchaczy w magiczny klimat marzeń o „Twierdzy Europa”. Równie interesujące były prezentacje dr Renaty Diaz-Szmidt (UW) o koncepcji gwinejskości, dr Anny Niedźwiedź – na temat chrześcijaństwa w Ghanie, studentki – Olgi poświęcona malarstwu szkoły Tingatinga, ale w ujęciu antropologicznym, a także Klaudii Wilk – o współczesnych praktykach religijnych w Tanzanii . Wygłoszono prawie sześćdziesiąt referatów. Na Kongresie wygłosiłam referat poświęcony organizacjom pozarządowym i ich wpływowi na kształtowanie środowisk artystycznych w Ghanie, który był wynikiem wizyty studyjnej w 2012 r. Omówiłam działalność The Foundation for Conteporary African Art i Nubuke Foundation działających w Akrze, a także twórczość artystyczną kilku ghańskich artystów: Serge’a Attukwei Clottey’a działającego w Akrze performera i fotografa, twórcy projektu Afrogallonism, autora wielkoformatowych instalacji z płacht szytych z worków po kakaowcach – Ibrahima Mahama’y, a także działającego w Niemczech Owusu Ankomaha – malarza, który sięga do motywy aszanckich symboli adinkra.

Do Żor zjechali przedstawiciele niemal wszystkich ośrodków w kraju, w których podejmowane są badania dotyczące Afryki: z UAM w Poznaniu, UKSW i UW w Warszawie, Uniwersytetów Śląskiego, Wrocławskiego, Szczecińskiego, Jagiellońskiego, Gdańskiego, Warmińsko-Mazurskiego i Łódzkiego, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Polskiej Akademii Nauk.

Fotorelacja (fot. ze strony Muzeum Miejskiego w Żorach):

IV Kongres Afrykanistów Polskich, fot MM w Żorach 12265872_1010654018976825_6946848916971455556_o 12265901_1009285515780342_7875962892177903757_o (1) 12273785_1010644985644395_6560931722790244907_o 12274314_1009284999113727_1452200615591758548_n 12291857_1009290702446490_1370068994764966621_o 12304203_1010643548977872_1414947381761222696_o 12304473_1009423549099872_9082721912014730126_o 12307372_1010644978977729_3382690977400042380_o 12309710_1010643172311243_3976552193911613255_o 12309718_1009292762446284_7980059889350944917_o 12309882_1009292459112981_6879739270165721071_o 12309990_1009284962447064_8469386773190031281_o 12310042_1009284942447066_6195669948425106064_o (1)

Spotkanie z Anetą Pawłowską o sztuce w RPA

SONY DSC

17 grudnia 2015 r. w Galerii Sztuki Wozownia (ul. Rabiańska 20, Toruń) o godzinie 17:00 odbędzie się drugie z cyklu spotkań Sztuka w świecie podziałów II, na które zaprosiłam dr hab. Anetę Pawłowską z Katedry Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego, członkinię Polskiego Towarzystwa Afrykanistycznego i Polskiego Instytutu Studiów nad Sztuką Świata.

Spotkanie zatytułowane Mit tęczowego społeczeństwa (RPA) poświęcone będzie współczesnej sztuce wieloetnicznego społeczeństwa w Republice Południowej Afryki, nazwanego przez Nelsona Mandelę „Tęczowym Narodem”, problemowi rasizmu, podziałów społecznych, postkolonialnej i postaparthaidowskiej historii, która znajduje swój oddźwięk w sztuce.

DR HAB. ANETA PAWŁOWSKA jest absolwentką Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego. W 2000 roku obroniła na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego pracę doktorską, napisaną pod kierunkiem prof. dr.hab. Wandy Nowakowskiej, dotyczącą Stowarzyszenia Artystów Warszawskich Pro Arte – uzyskując tytuł doktora nauk humanistycznych w zakresie historii. Obecnie związana jest z Katedrą Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego. Od wielu lat zajmuje się sztuką południowoafrykańską, na temat której publikowała liczne artykuły. Jest autorką książki Sztuka i kultura Afryki Południowej. W poszukiwaniu tożsamości artystycznej na tle przekształceń historycznych (2013).

 

Zapraszam!

***

CYKL SPOTKAŃ Sztuka w świecie podziałów II
PROWADZENIE: Małgosia Baka-Theis
MIEJSCE: Galeria Sztuki Wozownia, ul. Rabiańska 20, Toruń
TERMIN: 17.12.2015, godz. 17:00
WSTĘP WOLNY

Warsztaty dla dorosłych #6

Owusu AnkomahO problemie hybrydyzacji kulturowej rozmawialiśmy na ostatnich warsztatach dla dorosłych zatytułowanych Postkolonialne hybrydy ( o artysta z pogranicza światów). Terminu „postkolonialna hybryda” użył dla określenia siebie artysta nigeryjskiego pochodzenia działający od lat osiemdziesiątych w Londynie i zaliczany do grona YBA (Young British Artist) Yinka Shonibare, którego znakiem rozpoznawczym są naturalnej wielkości rzeźby – bezgłowych manekinów tworzonych z żywicy epoksydowej odzianych w barokizujące stroje wykonane z wielobarwnych bawełnianych drukowanych tkanin (wax print) imitujących afrykańskie, a raczej indonezyjskie batiki, które stały się trwałym elementem wielu afrykańskich kultur.

Hybrydyczność, rozumiana tu jako przenikanie się elementów kultur pochodzenia i tych, w których aktualnie funkcjonują artyści, przejawia się na wielu polach sztuk wizualnych między innymi w łączeniu motywów, technik, znaczeń itd. znajdujących odzwierciedlenie w twórczości Sokari Douglas Camp – Nigeryjki mieszkającej w Londynie i Samsona Kambulu z Malawi, Nigeryjek działających w Stanach Zjednoczonych Marcii Kure, Ruby Onyinyechi Amanze i Njideka’i Akunyili Crosby, mieszkających w Niemczech Nigeryjczyków Emeka’i Ogboh’a, Karo Akpokiere i Ghańczyka Owusu Ankomaha, działającego we Francji Kameruńczyka Barthelemey Toguo.

PREZENTACJA #6

WARSZTATY>>>