Author: Afryka | Sztuka społecznie zaangażowana

Po przerwie…


Od jakiegoś czasu przyglądam się sztuce z Afryki nieco z dystansu. Zrobiłam sobie małą przerwę w jej odbiorze. I odnoszę wrażenie, że przespałam jakiś ważny moment, gdy zaczęła ona powoli przenikać do naszego kraju nad Wisłą. Bo tak na prawdę jest, ale jakby nieobecna, trochę spychana na pobocze głównego nurtu sztuki współczesnej, nadal postrzegana jako część etnografii, albo wpisywana wprost w twórczość ludową (ludyczną), pamiątkarską (aiport art). To tylko malutki fragment.

Tymczasem sporo się dzieje w tym obszarze. Ukazują się nowe publikacje dotykające zjawisk we współczesnej sztuce z Afryki, odbywa się trochę wystaw, czasem jakieś projekty i rezydentury artystyczne, w prasie można natknąć się na przedruki z zachodnich czasopism. Przespałam sporo… ale postaram się to nadrobić. Bo szkoda nie zauważać tak fascynującego zjawiska jakim jest współczesna sztuka afrykańska, zarówno ta tworzona w krajach afrykańskich, jak i w obrębie euro-amerykańskiego kręgu kulturowego. A teraz… w chwili gdy cały świat jak nigdy wcześniej stał się ponownie wielką globalną wioską, gdy świat walczy ze wspólnym zagrożeniem, jakim stał się wirus, nigdzie tak wyraźnie jak w krajach Afryki, sztuka nie ujawnia wszystkich skrzywień globalizmu, zła, negatywnych aspektów uniwersalizmu, stopniowego (i czasem nagłego) wyniszczania środowiska naturalnego, kultur, tradycji, tego co te kultury kształtuje i przekształca. I jak żaden inny obszar ludzkiej działalności, pozwala krzyczeć (!!!) o tym co tak na prawdę jest ważne, co jest wartością samą w sobie, a o czym świat Zachodu zdaje się zapomniał.

Konsumpcjonizm, przerost egoizmu, negacja odmienności, unifikacja, homogenizacja, wyzysk, w konsekwencji choroby cywilizacyjne, a teraz globalny wirus. Ciekawe do czego doprowadzi? Co zmieni?
Artyści posiadają za to znakomite narzędzie do odnotowywania wszelkich zmian – wrażliwość.


Polecam tekst: Waiting for the Storm: The Coronavirus in Africa
Pandemic Threatens Refugee Camps, Densely Populated Urban Areas
na HumanRightWatch!

https://www.hrw.org/news/2020/04/03/waiting-storm-coronavirus-africa


Afrykańska Noc Muzeów w Toruniu

14 maja w toruńskim Muzeum Podróżników muzeum-podroznikow-hasani-thabiti-mchisa-zycie-codzienne-torun-2016-04-09-530x430im. Tony’ego Halika (oddział Muzeum Okręgowego w Toruniu) odbędą się dwie prelekcje z pokazem multimedialnym Współczesna sztuka Tanzanii i Mozambiku, które wygłoszę w ramach II Europejskiej Nocy Muzealnej (godz. 18.30, 21.00).

Opowiem o twórczości artystów współczesnych artystów z Mozambiku – Gonzalo Mabunda’y, Mario Macilau’a, Chissano, Berry’ego Bickle, Angeli Ferreira’y, a także o rzeźbiarskim stylu shetani z Tanzanii i oczywiście o malarstwie szkoły tingatinga, przykłady której można oglądać na niedawno otwartej wystawie Kresy, biesy i lampart w cętki. Dzieła artystów ludowych z Tanzanii i Mozambiku, której kuratorką jest dr Magdalena Nierzwicka.
Wystawa potrwa do 12 czerwca, a ja zapraszam na Noc Muzeów!

Szczegóły całej imprezy na stronie MUZEUM

Muzeum Podróżników im. Tony’ego Halika
ul. Franciszkańska 9/11
Toruń 87-100unnamed

 

 

Wschodnio-afrykańska Noc Muzeów w Toruniu

4656810_6_1d22_le-sculpteur-goncalo-mabunda-au-milieu-de_7d60fe28456e2fca9f1c7c51ca185ce614 maja będę gościć na prelekcjach w Muzeum Podróżników im. Tony’ego Halika w Toruniu (ul. Franciszkańska 9/11, Toruń) w ramach NOCY MUZEÓW, gdzie opowiem o współczesnej sztuce Afryki Wschodniej na przykładzie Mozambiku, Tanzanii i Zimbabwe. Oprawą spotkania będzie otwarta 14 kwietnia wystawa zatytułowana „Kresy, biesy i lampart w cętki. Dzieła artystów ludowych z Tanzanii i Mozambiku”. Eksponaty prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów Ewy i Eugeniusza Rzewuskich. Korzystając z prezentowanych dzieł malarskich szkoły tingatinga i przykładów rzeźby w stylu shetani, opowiem o tematyce prac współczesnych artystów w kontekście społecznym i politycznym, między innymi o problemach wojny domowej w Mozambiku i jej odzwierciedleniu w pracach Goncalo Mabunda’y czy  Humberto Delgado, którzy wykorzystują szczątki broni palnej do swoich rzeźbiarskich instalacji…

Godziny spotkania nie są jeszcze ustalone, ale wkrótce podam szczegółowe informacje.

Zapraszam serdecznie!

Być kobietą w Afryce…

447fc1eb6f1f6464a6e3341d1031ee0bProblemów kobiet w Afryce jest znacznie więcej niż w Polsce. W wielu afrykańskich państwach obok braku odpowiedniej opieki medycznej, edukacji, niskiego statusu społecznego dochodzą przesądy i tradycja, jednak… kobietę w Afryce się szanuje – jako matkę, rodzicielkę, źródło mądrości, doświadczenia, a przede wszystkim życia, o czym świadczą choćby tradycyjne rzeźby przedstawiające Matki, Przodkinie i Nestorki.
 
1111Obok tak strasznych praktyk, jak ekscyzja (wyrzezanie zewnętrznych narządów płciowych, w całości lub częściowo – ekscyzja klitoris), o których mogliście pewnie słyszeć z książki lub filmu o modelce Waris Dirie („Kwiat pustyni”), istnieje też problem wydawania za mąż młodych dziewcząt, które matkami zostają w wielu kilkunastu lat. Ich ciało nie jest jeszcze w pełni dojrzałe. Jednak dziecko jest w Afryce największą wartością, podobnie jak Kobieta, która wydała je na świat. W Polsce Kobieta i jej płodność jest obiektem podszytych ideologią i hipokryzją władz i Kościoła (polskiego) praktyk, zagrywek politycznych, a działalność ruchów pro-life nie ma nic wspólnego z życiem, ani z szacunkiem do drugiego człowieka i jego prawa do wolności i ochrony życia.

 

wangechi_mutu_indurated (1)W wielu afrykańskich społeczeństwach przedkolonialnych to kobiety strzegły tradycji plemiennych, funkcjonował tam matriarchat i matrylinearyzm, ponieważ…. ojców można mieć wielu, ale matkę-rodzicielkę ma się tylko jedną. Wiele zachowanych do dziś rzeźb ludów Aszanti, Fante, Senufo, Joruba czy Dan przedstawiają postaci kobiece karmiące lub noszące na plecach dziecko. W Muzeum Etnograficznym w Dreźnie znajduje się piękny egzemplarz rzeźby ludu Tikar przedstawiający kobietę brzemienną (Loth 1988: poz. 58), podobne tworzy lud Bamileke z Kamerunu. Lud Joruba praktykował wykonywanie masek ciała, przedstawiającego brzuch ciężarnej kobiety, w której tradycyjnie tańczyli mężczyźni. Taka maska stała się inspiracją dla jednej z amerykańskich artystek współczesnych Sherrie Levine (Body Mask, 2007, brąz, 52,2 x 24,1 x 14,6 cm, Collezione Sandretto Re Rebaudengo, Torino), której wykonaną w brązie „imitację” widziałam w toruńskim Centrum Sztuki Współczesnej kilka lat temu na wystawie Gdy rozum śni… (2013). Lud Aszanti i Fante tworzą laleczki płodności akuaba, mające przynieść kobiecie szczęśliwą ciążę i poród, a które stały się dziś ponadafrykańskim symbolem i… popularną pamiątką dla turystów (Baka-Theis 2009).

 

cd2642221e4450e158801ccbb5e53677W dziełach sztuki współczesnej problem kobiecości także jest mocno obecny, nie tylko w dziełach artystek związanych z kręgami feministycznymi  czy lesbijskimi. Problem ekscyzji czy tabu budowanego wokół kobiecych narządów płciowych stanowi ważny punkt dla Kenijki Wangechi Mutu, która w serii Le noble savage wykorzystała dziewiętnastowieczne litografie medyczne, przedstawiające kobiece narządy płciowe, które stały się elementem jej wykonanych techniką kolażu portretów kobiecych, do których wykorzystała wycinki z czasopism modowych, pornograficznych oraz krajobrazów drukowanych na łamach National Geographic. Mutu podjęła problem dekonstukcji kobiecego ciała, ciała czarnych kobiet, które wciąż okryte jest tabu i podlega zwierzchnictwu mężczyzn. Ciało kobiece jest też ważnym elementem twórczości  Tracey Rose, dla której jest ono medium artystycznym wykorzystywanym w performance’ach, poruszających problem statusu kobiet we współczesnym społeczeństwie afrykańskich.  Rose wraz z Marcią Kure ,Miriam Syowią Kyambi i Valerią Oke spotkały się na ważnej wystawie „Body Talk: Feminism, Sexuality and the Body in the Work of Six African Women Artists”, która odbyła się w Galerii Wiels w Brukseli wiosną zeszłego roku, na której starano się określić czym jest w Afryce feminizm, kobiecość i seksualność i jak funkcjonują one w kulturze; czy są narzędziem reprezentacji artystek? czy symbolem przemian społecznych? narzędziem politycznym? czy ciało jest konstrukcją, dekonstrukcją, modelem czy też samo w sobie jest tematem sztuki, manifestacją poglądów itd…

 

Miriam-Syowia-Kyambi-Fracture-I-2011-2014-6Wystawa była poruszająca, bardzo emocjonalna, szczególnie po performancie Fracture Miriam S. Kyambi (można obejrzeć go tu), która przy dźwiękach fortepianowej muzyki dokonywała przeobrażeń, od kobiety strojącej się przed lustrem po zamknięcie się w koszu obwiązanym barwnymi materiałami – symbolem postkolonialnej Afryki, z kobiety stała się elementem społecznym, ukrytym przed wzrokiem organizmem, duchem, ukrytym ciałem, które stąpa po glinianych garnkach (tradycyjnie wytwarzanych przez kobiety), rozbijając je gołymi stopami,  z który wylewała się symboliczna krew. Następnie upada, odarta ze swej animowości, wydobywa się z kosza, uwikłań kultury, i odziana w białą halkę wyciera „krew”. A potem… znowu zasiada przed lustrem, przybiera maskę, naciąga pończochy i znowu wchodzi w rolę kobiety kospomolitycznego świata. „Wchodzi” w rolę współczesnej kobiety przywdziewając czarny kostium i perukę; zmywa resztki krwi, wyciska szmaty w wodzie pozostawionej w aluminiowych wiadrach – symbolu globalizacji, który ukryty jest też w perłach na jej szyi. Performers Fracture opowiada zatem o kobiecie, która poszukuje własnego miejsca, tożsamości, która pragnie dowiedzieć się kim jest i czym są dla niej tradycja i współczesność przenikające się w wielu afrykańskich kulturach. Ile jest takich uwikłań w nas samych? W kobietach świata zachodniego?

 

Może dlatego nie mogę się nadziwić, że w moim, ponoć „cywilizowanym kraju”, wobec wydarzeń ostatnich dni tak łatwo jest żonglować kobiecością, płodnością, chęcią wpływania na określone we wciąż jeszcze zapisane w Konstytucji prawo do wolności światopoglądowej i religijnej oraz ochrony zdrowia. Nie jestem zwolenniczką aborcji, ale uważam, że każdy człowiek – czytaj: kobieta, ma prawo do własnych decyzji, które zgodne są z jej przekonaniami, wiarą lub jej brakiem, oraz prawem do godności i opieki medycznej, która nie zasłania się „klauzulą tzw. sumienia”. Wielu lekarzy zapewne używa „sumienia” by zamaskować braki wiedzy i doświadczenia, jest to im na rękę. Doświadczyłam takiego zachowania na własnej skórze, więc nie jest to pogląd wyssany z palca. Było to nie tylko wątpliwe „sumienie”, ale też brak szacunku do drugiego człowieka.

 

Może blog o sztuce współczesnej nie jest najlepszym miejscem na takie deklaracje, ale „sztuka społecznie zaangażowana” czy to afrykańska, czy jakakolwiek inna, to najlepszy dowód na to, że każdy ma prawo do wygłaszania własnych poglądów. Moje są takie.
Małgosia Baka-Theis
Bibliografia:
Baka-Theis Małgorzata, 2008, Laleczka-córeczka” – lalki płodności Akua’ba ludu Aszanti (Ghana) i inspiracje, [w:] Ciało symboliczne. Ciało medyczne. Ciało estetyczne. Materiały z Konferencji Naukowej zorganizowanej przez Sekcję Dawną Koła Naukowego Studentów Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 22-23.02.2008 r., s. 7-26
Loth Heinrich, 1988, Kobieta w dawnej Afryce, Warszawa: WAiF

 

Armory Show w Nowym Jorku z perspektywy afrykańskiej

Installation view Tiwani Contemporary’s booth and WHATIFTHEWORLD’s booth at The Armory Show, 2016. Photo by Adam Reich for Artsy.
Armory Show, 2016. Foto Adam Reich dla Artsy.

Kilka dni temu, od 3 do 6 marca 2016 roku w Nowym Jorku odbyły się jedne z największych międzynarodowych targów sztuki Armory Show, których tradycja sięga już 1913 roku, gdzie obok dzieł modenistycznych prezentowana była tradycyjna rzeźba afrykańska, która do Stanów Zjednoczonych przybyła za pośrednictwem europejskich marszandów w pierwszej dekadzie XX wieku.

Tegoroczne targi podzielone zostały na pięć sekcji : prezentowane z budynkach należących do nowojorskiego Passenger Ship Terminal, na Manhattanie –  Pier 92 część Modern, znalazły się dzieła sztuki dwudziestowiecznej; i w Pier 94 prezentowana była sekcja Contemporary. Targi obejmowały także sekcje: Armory Presents – z pracami i galeriami debiutującymi na rynku; Not For Profits – przeznaczona dla organizacji pozarządowych oraz instytucji publicznych, gdzie swoje stoiska mają m.in. Tate Limited z Londynu czy Sculptre Center z Nowego Jorku; oraz specjalna sekcja Focus: African Perspectives.

Armory Show, 2016. Foto Adam Reich.
Armory Show, 2016. Foto Adam Reich dla Artsy.

Kuratorami Focus: African Perspectives zostali Julia Grosse i Yvette Mutumba, założyciele platformy internetowej „Contemporary And…” prezentującej twórczość artystów z kontynentu afrykańskiego. Dzieła afrykańskich artystów prezentowane były przez galerie działające w Afryce, w Europie i w Stanach Zjednoczonych. Mariane Ibrahim Gallery z Seatle wystawiła dzieła jak Ruby Onyinyechy Amanze, londyńskie October Gallaey reprezentowało prace Eddy’ego Kamuanga’i Ilunga’i i Aubrey Williams. Republikę Południowej Afryki reprezentowały blank, Cape Town z pracami Turiya Magadlela, SMAC Gallery z dziełami Kenijczyka Cyrusa Kabiru oraz WHATIFTHEWORLD –  Dan Halter. Z Lagos pochodziły galerie Echo Art, z pracami Namsy Leuba’y i Omenka Gallery z dziełami Nengi Omuku. Galeria Addis Fine Art, Addis Ababa prezentowała twórczość Emanuela Tegene, Circle Art Gallery z Nairobi – Ato Malinda, Galerie Cécile Fakhoury z Abidżanu – Françoisa-Xaviera Gbré. Europejskie galerie prezentowały prace Kapwani Kiwanga (Galerie Jérôme Poggi z Paryża i Galerie Tanja Wagner z Berlina), Ibrahima El-Salahi (Vigo Gallery, Londyn) i Francisco Vidal (Tiwani Contemporary, z Londonu), którego prace można było podziwiać w Salonie Angoli na zeszłorocznym 56. Biennale w Wenecji.

BIBLIOGRAFIA:
http://www.thearmoryshow.com/exhibitors/focus_african_perspectives.html
Why the “African Perspectives” Section Is the Number One Reason to Visit The Armory Show
Benjamin Sutton, Finding Jesus, “YOUR MOM,” and Other Surprises at the 2016 Armory Show

BLOG >>>

Konspekty lekcji o współczesnej sztuce Afryki

23-the-Gown-must-go-to-Town-Larry-Amponsah-Untitled-from-A-Collective-Consciousness-of-Space-and-Time-image-by-Derrick-Owusu-Bempah-1024x679W ramach projektu AFRYKA | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA, zrealizowanego w drugim półroczu 2015 roku w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Aktywność obywatelska” opracowane zostały konspekty lekcji dla szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, w oparciu o podstawy programowe nauczania języka polskiego, historii, zajęć artystycznych, historii sztuki, poświęcone współczesnej sztuce afrykańskiej w kontekście społecznym. 

Konspekty do pobrania |TUTAJ| obejmują następujące tematy:

  • Między tradycją a współczesnością sztuki afrykańskiej – o kulturowym znaczeniu mitów i legend afrykańskich oraz tradycyjnych form takich jak maski, rzeźby kultowe i ich wpływie na rozwój współczesnych dzieł sztuki.
  • SZTUKA ŚMIECI – materia i forma we współczesnej sztuce afrykańskiej – zajęcia poświęcone wykorzystaniu materiałów wtórnych, śmieci i odpadów do dzieł typu upcycling (trashart) na przykładzie twórczości współczesnych artystów afrykańskich w kontekście problemu konsumpcjonizmu i ochrony środowiska naturalnego.
  • BEZ STEREOTYPÓW – Jądro ciemności, król Leopold i współczesna sztuka Kongo – zajęcia poświęcone wpływowi literatury i sztuki europejskiej na budowanie stereotypów „Czarnego Lądu”, rozumianego jako prymitywny i niecywilizowany świat, oraz temu jak współcześni artyści pochodzący z Konga ukazują problem styku kultur Zachodu i Afryki i walczą z tymi stereotypami.
  • WSPÓŁCZESNY KOLAŻ AFRYKAŃSKI – WARSZTATY ARTYSTYCZNE – kreatywne warsztaty poświęcone technice kolażu na przykładzie twórczości artystów zachodnio-afrykańskich oraz artystów europejskich inspirujących się tradycyjnymi formami sztuki Afryki, połączone z wykonaniem własnego kolażu.

Do każdego z konspektów przygotowane zostały specjalnie opracowane karty pracy i prezentacje oraz materiały gotowe do druku, które można pobrać |TUTAJ|. Zajęcia można poprowadzić samodzielnie lub zamówić bezpłatne warsztaty |TUTAJ|.

Uzupełnieniem konspektów jest BAZA BIBLIOGRAFICZNA polskiej literatury dotyczącej sztuki afrykańskiej, BAZA BIOGRAFICZNA artystów afrykańskich oraz BAZA MATERIAŁÓW EDUKACYJNYCH. Zapraszam do korzystania.

 

12. edycja Dak’Art Biennale 2016

8986f0e14a473f333d4bf298560f415d_XLKomitet organizacyjny Dak’Art Biennale ogłosił sześćdziesięciu pięciu artystów, którzy w czasie odbywającego się od 3 maja do 2 czerwca 2016 r. zaprezentują swoje prace na jednym z największych imprez artystycznych na kontynencie afrykańskim. Dyrektorem artystycznym tegorocznego Dak’Art-u został Simon Njami – urodzony w 1962 roku w szwajcarskiej Lozannie pisarz, krytyk sztuki, eseista i znakomity kurator pochodzenia senegalskiego. Jest współzałożycielem Revue Noire, czasopisma o współczesnej sztuce afrykańskiej.

Międzynarodowy Komitet otrzymał 327 wniosków, z których wyłonił następujących artystów:

SENEGAL
Henri Sagna
Mohamadou Ndoye
Arebenor Omar Yacine Bassene
Mbaye Babacar Diouf

BURKINA FASO
Gouwendmanegre Hippolythe Sama

USA
Olaniyi Rasheed Akindiya

FRANCJA
Yoyo Gonthier
Dalila Dalleas Bonza
Yassine Balbzioui
Julien Greuzet
Nabil Boutros
Badr El Hammani
Fatima Mazmouz

KAMERUN
Maurice Pefura
Annette Mathieue
Jean-Pierre Bekolo
Billi Bidjocka

MAROKO
Safaa Mazirh
Amira Parree
Leila Alaoui

WŁOCHY
Delio Jasse

KENIA
William Wambugu
Ingrid & Robert Mwangi / Hutter
Mimi Cherono Ng’ok

BAHAMY
Lavar Munroe Fredlin

MOZAMBIK
Kala Eurydyka Getulio

GHANA
Nana Poku

EGIPT
Yara Mekawei
Yasmineel Meleegy
Youssef Limoud
Moataz Nasr
Heba Amin

RPA
Bronwgn Katz
Nandipha Makhubalo Lindwe
Simon Gush
Moshekwa Langa
Tracey Rose
Kemang Wa Lehulere
Anne Historical

NIGERIA
Abdulrazaq Awofeso
Modupeola Fadugba
Victor Ehikhamenor
Folakunle Oshun
Otobong Nkanga

KONGO
Moridja Kitenge Banza
Magema Michele
Pume

ETIOPIA
Wanja Kimani
Theo Eshetu
Aida Muluneh

TUNEZJA
Hela Ben Ammar Ep Becher
Mouna Karray
Yesmine Ben Khelil
Mouna Jemal Siala
Jellel Gasteli

PORTUGALIA
Monica Sofia

WYBRZEŻE KOŚCI SŁONIOWEJ
Franck Fanny (Abd-Bakar)
Francois-Xavier Gbré
Gopal Dagnogo
Watts Ouattara

MALAWI
Samson Kambalu

SUDAN
Ala Kheir

MADAGASKAR
Joel Andrianomearisoa

ALGIERIA
Kader Attia

BURUNDI
Aime Ntakiyica

Już szukam biletu lotniczego, zbieram na nowy aparat fotograficzny (mój obecny chyba opadł z sił totalnie) i lecę w czerwcu!

Warsztaty dla młodzieży w VII LO!

Dziś gościłam w VII Liceum Ogólnokształcącym im. Wandy Szuman w Toruniu na zaproszenie klasy artystycznej. Warsztaty były nieco dłuższe, bo półtoragodzinne, więc zostały podzielone na dwie części – teoretyczną i pracy twórczej.

Opowiedziałam nieco o stereotypach, jakie funkcjonują w naszej kulturze na temat Afryki. Porozmawialiśmy o historii kolonialnej i postkolonialnej, o tym jak Afryka widziana była w literaturze z przełomu XIX i XX wieku, a także co w tym czasie tworzono na kontynencie afrykańskim i jaki był wpływ kultury zachodniej. Ważnym elementem warsztatów było zwrócenie młodzieży uwagi na różne sposoby widzenia kultur afrykańskich na przestrzeni dziejów, zrozumienie zjawiska wyzysku kulturowego, ekonomicznego.

Następnie opowiedziałam klasie o twórczości kilku współczesnych artystów, dla twórczości których punktem wyjścia stały się tradycyjne obrzędy i kultu, związane z nimi maski i rzeźby. Była więc mowa o dziełach Georga Lilangi, Johna Goby, braci Dossou, którzy kontynuują motywy i warsztat tradycyjny; o przekształceniach form masek przez artystów takich jak Calixte Dakpogan, Romuald Hazoume. Rozmawialiśmy też o problemach ochrony środowiska i ekonomii w kontekście tzw. nurtu trashart i uncycling – opowiedziałam więc o dziełach El Anatsui’ego, Pascale Marthine Tayou, Moffata Takadiwy, Ibrahima Mahamy i Cyrusa Kabiru.

A potem… była świetna zabawa przy przetwarzaniu odpadów wtórnych na maski inspirowane twórczością Romualda Hazoume! Zresztą zobaczcie sami!

FOTORELACJA:

DSC03817 DSC03818 DSC03819 DSC03820 DSC03821 DSC03822 DSC03823 DSC03824 DSC03825 DSC03827 DSC03828 DSC03829 DSC03830 DSC03831 DSC03832 DSC03833 DSC03834 DSC03835 DSC03836 DSC03837

Podsumowanie projektu AFRYKA | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA

Kiripi Katembo, Subir, Un regard series, 2011. Lightjet, 60 x 90 cm. Collection of the artistWszystko co dobre szybko się kończy. Realizowany przez prawie sześć miesięcy projekt AFRYKA | SZTUKA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA przeznaczony był do młodzieży ponadgimnazjalnej i osób dorosłych, w tym seniorów, mieszkających na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, głównie w Toruniu. Finansowany był w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Aktywność obywatelska” 2015.

W czasie trwania projektu zrealizowałam cztery warsztaty plastyczno-krytyczne dla seniorów, które odbywały się od września do listopada w Domu Kultury na Bydgoskim Przedmieściu. Uczestniczyło w nich łącznie piętnaście seniorek. W ramach warsztatów prowadzone były pogadanki na temat twórczości współczesnych artystów afrykańskich, ale poszukiwaliśmy też korelacji z sytuacją w Polsce – artystyczną, polityczną, społeczną i kulturalną.

Drugi moduł projektu skierowany był do młodzieży ponadgimnazjalnej. Warsztaty do niej skierowane odbywały się w Galerii Sztuki Wozownia w Toruniu oraz w szkołach. Opracowane zostały trzy tematy: Między tradycją a współczesnością sztuki afrykańskiej (GIMNAZJUM, SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE); SZTUKA ŚMIECI – materia i forma we współczesnej sztuce afrykańskiej (GIMNAZJUM) oraz BEZ STEREOTYPÓW – Jądro ciemności, król Leopold i współczesna sztuka Kongo (SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE). W okresie od września 2015 do stycznia 2016 zrealizowane zostały cztery warsztaty. Konspekty do zajęć, do wykorzystania wraz z prezentacjami znajdują się w dziale WARSZTATY DLA MŁODZIEŻY.

Dziesięć spotkań odbywających się w Domu Kultury Bydgoskie w Toruniu przeznaczone były dla osób dorosłych. Odbywały się one w formie wykładów, warsztatów twórczych oraz spotkania przy kolacji z kuchnią afrykańską. Realizowane były w kilku blokach tematycznych poruszających różne aspekty funkcjonowania sztuki w kulturze tj. status kobiet, ekonomia, polityka, problem AIDS i innych chorób, hybrydyzacji kulturowej, wpływu globalizacji i konsumpcjonizmu, trashartu i uprecyklingu, tożsamości kulturowej, rynku sztuki i środowisk twórczych w Afryce Subsaharyjskiej. Warsztaty odbywały się od października do grudnia, a uczestniczyło w nich łącznie około 50 osób. Niektóre z nich uczestniczyły prawie we wszystkich spotkaniach.

Ostatni moduł projektu stanowiły spotkania otwarte ze specjalistami, zatytułowane Sztuka w świecie podziałów, które odbywały się w Galerii Sztuki Wozownia w Toruniu. 20 października na temat feminizmu w sztuce Zachodniej Afryki opowiadałam wraz z Magdaleną Kołbą-Górną, afrykanistką i antropolożką z Polskiej Akademii Nauk w Warszawie (Feminizm i artystki afrykańskie. Przykład Kenii). W spotkaniu uczestniczyło około trzydzieści osób. 17 grudnia zorganizowane zostało spotkanie z dr hab. Anetą Pawłowską z Uniwersytetu Łódzkiego, która poprowadziła wykład na temat współczesnej sztuki w RPA w kontekście Apartheidu (Mit tęczowego społeczeństwa (RPA). Na spotkanie przybyło około czterdzieści osób.

Przygotowanie warsztatów zajęło prawie miesiąc. Niestety z realizacją wystartowałam dopiero we wrześniu w wyniku znacznego opóźnienia wypłaty stypendium (koniec sierpnia), co uniemożliwiło zakup niezbędnych materiałów, skuteczne działania marketingowe oraz realizację warsztatów dla seniorów już w sierpniu, zgodnie z harmonogramem projektu.

Niemniej jednak w okresie od lipca do grudnia powstały także:

  • baza biograficzna artystów afrykańskich – na dzień dzisiejszy 103 hasła, która będzie nadal rozwijana
  • baza bibliograficzna literatury dotyczącej sztuki afrykańskiej w języku polskim
  • baza konspektów do zajęć na różnych poziomach nauczania
  • trzy konspekty zajęć dotyczących współczesnej sztuki afrykańskiej dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Ponadto, poznałam wiele ciekawych osób o podobnych do moich zainteresowaniach, a innych mam nadzieję, że zaraziłam pasją i bakcylem Afryki, a to jest rzecz bezcenna 🙂