Month: Listopad 2015

Krajobraz po… IV Kongresie Afrykanistów Polskich

Nad ranem wróciłam z Żor, niewielkiej miejscowości oddalonej od Katowic około czterdziestu minut drogi busem w stronę Wisły, gdzie od czwartku do soboty (26-28 listopada) miał miejsce IV Kongres Afrykanistów Polskich. W tym roku organizacji podjęło się Muzeum Miejskie, pod czujnym okiem dr Lucjana Buchalika i jego zespołu. Obrady rozpoczęły się od wystąpienia prof. Jacka Pawlika, prof. UWM. Obrady odbywały się w dwóch równoległych panelach. Wygłoszono referaty z wielu dziedzin, poruszających cały wachlarz tematów dotyczących kultur Afryki, od ekonomii, politologii, literatury i aktualnych relacji z badań terenowych, wojny, przez edukację, problem mitu politycznego, po antropologię, etnografię, archeologię.

Szczególnie utkwiły mi w pamięci referaty dr Magdaleny Brzezińskiej z Uniwersytetu Warszawskiego na temat wyobrażeń o Europie tworzonych przez mieszkańców Gwinei Bissau, która w iście teatralny sposób wciągnęła słuchaczy w magiczny klimat marzeń o „Twierdzy Europa”. Równie interesujące były prezentacje dr Renaty Diaz-Szmidt (UW) o koncepcji gwinejskości, dr Anny Niedźwiedź – na temat chrześcijaństwa w Ghanie, studentki – Olgi poświęcona malarstwu szkoły Tingatinga, ale w ujęciu antropologicznym, a także Klaudii Wilk – o współczesnych praktykach religijnych w Tanzanii . Wygłoszono prawie sześćdziesiąt referatów. Na Kongresie wygłosiłam referat poświęcony organizacjom pozarządowym i ich wpływowi na kształtowanie środowisk artystycznych w Ghanie, który był wynikiem wizyty studyjnej w 2012 r. Omówiłam działalność The Foundation for Conteporary African Art i Nubuke Foundation działających w Akrze, a także twórczość artystyczną kilku ghańskich artystów: Serge’a Attukwei Clottey’a działającego w Akrze performera i fotografa, twórcy projektu Afrogallonism, autora wielkoformatowych instalacji z płacht szytych z worków po kakaowcach – Ibrahima Mahama’y, a także działającego w Niemczech Owusu Ankomaha – malarza, który sięga do motywy aszanckich symboli adinkra.

Do Żor zjechali przedstawiciele niemal wszystkich ośrodków w kraju, w których podejmowane są badania dotyczące Afryki: z UAM w Poznaniu, UKSW i UW w Warszawie, Uniwersytetów Śląskiego, Wrocławskiego, Szczecińskiego, Jagiellońskiego, Gdańskiego, Warmińsko-Mazurskiego i Łódzkiego, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Polskiej Akademii Nauk.

Fotorelacja (fot. ze strony Muzeum Miejskiego w Żorach):

IV Kongres Afrykanistów Polskich, fot MM w Żorach 12265872_1010654018976825_6946848916971455556_o 12265901_1009285515780342_7875962892177903757_o (1) 12273785_1010644985644395_6560931722790244907_o 12274314_1009284999113727_1452200615591758548_n 12291857_1009290702446490_1370068994764966621_o 12304203_1010643548977872_1414947381761222696_o 12304473_1009423549099872_9082721912014730126_o 12307372_1010644978977729_3382690977400042380_o 12309710_1010643172311243_3976552193911613255_o 12309718_1009292762446284_7980059889350944917_o 12309882_1009292459112981_6879739270165721071_o 12309990_1009284962447064_8469386773190031281_o 12310042_1009284942447066_6195669948425106064_o (1)

Ben ENWONWU

enwonwu-21Nigeryjski malarz i rzeźbiarz wywodzący się z ludu Igbo.Urodził się 14 lipca 1921 roku w Onitsha, a zmarł w Lagos 5 lutego 1994 roku. Był jednym z pionierów i twórców afrykańskiego modernizmu. Jeden z kraterów na planecie Merkury został nazwany jego imieniem. W latach 1934-1937 Enwonwu studiował sztuki piękne w pracowni Kennetha C. Murray’a na Government Colleges w Ibadanie i Umuahii. Następnie podjął naukę w Goldsmith College w Londynie, a od 1944 roku podjął studia w Ruskin College w Oxfordzie, Anglia (do 1946) oraz w Ashmolean College i Slade School of Fine Arts (1946-1948), które ukończył z wyróżnieniem. Był członkiem tzw. „Murray Group”. Enwonwu kontynuował naukę na studiach podyplomowych w zakresie antropologii i etnografii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Stanach Zjednoczonych. W 1969 roku otrzymał doctorat honoriscausa na Uniwersytecie Nigeryjskim w Zarii. W 1971 roku został mianowany pierwszym w Nigerii profesorem sztuk pięknych na Uniwersytecie w Ile-Ife (obecnie Obafemi Awolowo University). W 1977 roku został powołany na stanowisko konsultanta sztuki w Międzynarodowym Sekretariacie, druga czarna Światowego i Afrykańskiego Festiwalu Sztuki i Kultury.

Enwonwu jest autorem słynnej rzeźby przedstawiającej królową Elżbietę II (1956) wykonanej z brązu, która pokazywana była w Royal Society of British Artists w Londynie.  W 1964 roku wykonał słynną rzeźbę Sango, boga ludu Joruba dla siedziby National Electricity Board (obecnie Power Holding Company of Nigeria ) w Lagos. Jego dzieła malarskie osadzone są w konwencji europejskiego malarstwa, jednak tematyka obrazów i stosowana paleta ciepłych kolorów wywodzą się z kultur afrykańskich. Przedstawiał sceny z afrykańskich wsi, postaci kobiet na targach, często stosując uproszczone formy, przedstawienia maskarad, tańców masek.

***
oprac. Małgosia Baka-Theis

Strona internetowa Fundacji Bena Enwonwu >>>
Zbiór dzieł na Pinterest >>>

Biografie >>>

 

John AKOMFRAH

pobranePisarz, reżyser, scenarzysta i teoretyk. Urodził się 4 maja 1957 roku w Ghanie. Do Wielkiej Brytanii wraz z rodzicami przeniósł się, gdy miał cztery lata. W 1982 roku ukończył Portsmouth Polytechnic. W tym samym roku zadebiutował jako reżyser Handsworth Songs, pierwszej dokumentalnej produkcji powołanego w 1985 roku kolektywu Black Audio Film Collective, którego był założycielem. Od roku 2001 do 2007 pełnił funkcję prezesa Brytyjskiego Instytutu Filmowego, a w latach 2003-2004 był prezesem brytyjskiej organizacji filmowej Film London. Akomfrah jest także nauczycielem akademickim w Massachusetts Institute of Technology, Brown University, New York University, Westminster University oraz na Princeton University. Jest laureatem wielu prestiżowych nagród, a w 2008 roku został odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego (OBE) za zasługi dla przemysłu filmowego. Na Biennale w Wenecji w 2015 roku zaprezentował film Vertigo Sea (2015). Mieszka i pracuje w Londynie.

Filmografia:
Handsworth Songs (1986); Testament (1988); Who Needs a Heart (1991); Seven Songs for Malcolm X (1993); The Last Angel of History (1996); Memory Room 451 (1996); Call of Mist (1998); Speak Like a Child (1998); Riot (1999); The Nine Muses (2010); Hauntologies (2012); The Stuart Hall Project (2013); The Unfinished Conversation (2013); The March (2013)

***
oprac. Małgosia Baka-Theis

Zbiór dzieł na Pinterest >>>

Biografie >>>

 

Spotkanie z Anetą Pawłowską o sztuce w RPA

SONY DSC

17 grudnia 2015 r. w Galerii Sztuki Wozownia (ul. Rabiańska 20, Toruń) o godzinie 17:00 odbędzie się drugie z cyklu spotkań Sztuka w świecie podziałów II, na które zaprosiłam dr hab. Anetę Pawłowską z Katedry Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego, członkinię Polskiego Towarzystwa Afrykanistycznego i Polskiego Instytutu Studiów nad Sztuką Świata.

Spotkanie zatytułowane Mit tęczowego społeczeństwa (RPA) poświęcone będzie współczesnej sztuce wieloetnicznego społeczeństwa w Republice Południowej Afryki, nazwanego przez Nelsona Mandelę „Tęczowym Narodem”, problemowi rasizmu, podziałów społecznych, postkolonialnej i postaparthaidowskiej historii, która znajduje swój oddźwięk w sztuce.

DR HAB. ANETA PAWŁOWSKA jest absolwentką Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego. W 2000 roku obroniła na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego pracę doktorską, napisaną pod kierunkiem prof. dr.hab. Wandy Nowakowskiej, dotyczącą Stowarzyszenia Artystów Warszawskich Pro Arte – uzyskując tytuł doktora nauk humanistycznych w zakresie historii. Obecnie związana jest z Katedrą Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego. Od wielu lat zajmuje się sztuką południowoafrykańską, na temat której publikowała liczne artykuły. Jest autorką książki Sztuka i kultura Afryki Południowej. W poszukiwaniu tożsamości artystycznej na tle przekształceń historycznych (2013).

 

Zapraszam!

***

CYKL SPOTKAŃ Sztuka w świecie podziałów II
PROWADZENIE: Małgosia Baka-Theis
MIEJSCE: Galeria Sztuki Wozownia, ul. Rabiańska 20, Toruń
TERMIN: 17.12.2015, godz. 17:00
WSTĘP WOLNY

Warsztaty dla dorosłych #6

Owusu AnkomahO problemie hybrydyzacji kulturowej rozmawialiśmy na ostatnich warsztatach dla dorosłych zatytułowanych Postkolonialne hybrydy ( o artysta z pogranicza światów). Terminu „postkolonialna hybryda” użył dla określenia siebie artysta nigeryjskiego pochodzenia działający od lat osiemdziesiątych w Londynie i zaliczany do grona YBA (Young British Artist) Yinka Shonibare, którego znakiem rozpoznawczym są naturalnej wielkości rzeźby – bezgłowych manekinów tworzonych z żywicy epoksydowej odzianych w barokizujące stroje wykonane z wielobarwnych bawełnianych drukowanych tkanin (wax print) imitujących afrykańskie, a raczej indonezyjskie batiki, które stały się trwałym elementem wielu afrykańskich kultur.

Hybrydyczność, rozumiana tu jako przenikanie się elementów kultur pochodzenia i tych, w których aktualnie funkcjonują artyści, przejawia się na wielu polach sztuk wizualnych między innymi w łączeniu motywów, technik, znaczeń itd. znajdujących odzwierciedlenie w twórczości Sokari Douglas Camp – Nigeryjki mieszkającej w Londynie i Samsona Kambulu z Malawi, Nigeryjek działających w Stanach Zjednoczonych Marcii Kure, Ruby Onyinyechi Amanze i Njideka’i Akunyili Crosby, mieszkających w Niemczech Nigeryjczyków Emeka’i Ogboh’a, Karo Akpokiere i Ghańczyka Owusu Ankomaha, działającego we Francji Kameruńczyka Barthelemey Toguo.

PREZENTACJA #6

WARSZTATY>>>

Kudzanai CHIURAI

28figures_fictions_kudanai_chiurai_photographers_exhibition (1)Performer, fotografik urodzony w 1981 roku w Harere w Zimbabwe, mieszka i tworzy w Johanesburgu w RPA. Po wygnaniu z kraju (1999) za niepochlebny portret prezydenta Roberta Mugabe studiował sztuki piękne na Uniwersytecie w Pretorii. Uczestniczył w wielu międzynarodowych wystawach m.in. w MoMA w Nowym Jorku (2011), Kiasma Museum of Contemporary Art w Helsinkach (2011), the Victoria and Albert Museum w Londonie (2011), a także na Biennale d’Art Africain Contemporain w Dakar (2006) czy na Documenta 13 (2012). Jest laureatem wielu nagród takich, jak: FNB Art Prize (2012), Top 200 Young South Africans, Mail & Guardian (2011),  Most Promising Art Student, University of Pretoria, South Africa (2003). Jego prace znajdują się w m.in. w kolekcjach Iziko South African National Gallery, Cape Town; BHP Billiton, Londyn;
Museum of Modern Art, Nowy Jork; Artur Walther Collection, Niemcy; The Pigozzi Collection, Włochy.

Od czasu wyjazdu z Zimbabwe Chiurai był zaangażowany w problem polityki emigracyjnej. Jego malarstwo bezpośrednio odnosi się do kwestii konfliktów społecznych, politycznych i zbrojnych we współczesnej w Afryce. Jego prace malarskie, rysunkowe, kolaże i rzeźby stanową komentarz wobec panującej w wielu krajach Afryki korupcji i przemocy.
Wystawy indywidualne:

 

2014-2015 – State of the Nation, Zeitz MOCAA Pavillion, V & A Waterfront
2014 – This is not Africa, this is Us, Part I: Kunstahal Rotterdam
2013 – Front Page, Mallorca Landings, Hiszpania
2012 – The Harvest of Thorns, The Assylem Atelje, Johannesburg, RPA
2011 – State of the Nation, Goodman Gallery project space, Arts on Main, Johannesburg, RPA
2010 – Communists and hot chicken wings: the birth of a new nation, Goodman Gallery project space, Arts on Main, Johannesburg, RPA
2009 – Dying To Be Men, Goodman Gallery, Cape Town, RPA
2008 – Yellow Lines, Obert Contemporary, Johannesburg, RPA
2007 – Graceland Obert Contemporary, Johannesburg, RPA
2005 – Y Propaganda, Obert Contemporary, Johannesburg, RPA
2004 – Correction: The Revolution Will Be Televised, Obert Contemporary, Johannesburg, RPA
2003 – The revolution will not be televised, Brixton Art Gallery, Londyn

***
oprac. Małgosia Baka-Theis
Zbiór dzieł na Pinterest >>>

Biografie >>>

Amidou i Kifouli DOSSOU

4808456_3_23dc_faute-d-un-contrat-convenable-kifouli-dossou_9a6b73a62fe9ab35e50bf123aa70d380Amidou Dossou urodził się 17 czerwca 1965 w Cove w Beninie, a jego młodszy brak Kifouli – urodził się w 1978 roku. Są rzeźbiarzami neo-tradycyjnych masek Gelede, tradycyjnie wykonywanych przez lud Joruba z Nigerii. Warsztat rzeźbiarski założony został przez ich ojca Tidjani. Maski braci Dossou znajdują zbyt wśród kolekcjonerów w Stanach Zjednoczonych i Europie. Były eksponowane na wielu wystawach w Benini, krajach Afryki i na Zachodzie, w tym na jednej z najważniejszych wystaw nowoczesnej sztuki afrykańskiej Magiciens de la terre, która odbyła się w 1989 roku w Centrum Pompidou w Paryżu. W 2014 roku Kifouli Dossou otrzymał nagrodę Orisha for contemporary African art, przeznaczoną dla artystów kultywujących tradycyjne rzemiosła afrykańskie.

***
oprac. Małgosia Baka-Theis

Blog Kifouli Dossou>>>
Zbiór dzieł na Pinterest >>>

Biografie >>>

 

Konferencja „Afrykańska tradycja – Afrykańska nowoczesność”, Łódź (19-20.11.2015)

Logo-page-001Już jutro w Łodzi, w Katedrze Historii Sztuki, która mieści się w Pałacu Bidermanna rozpocznie się dwudniowa konferencja naukowa Afrykańska tradycja – Afrykańska nowoczesność (Africa Tradition – African Modernity). Organizatorami są Katedra Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego, Polski Instytut Sztuki Świata, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łódzi, Fundacja Uniwersytetu Łódzkiego i Polskie Towarzystwo Afrykanistyczne. Dyskusja odbywać się będzie w sześciu panelach: Kultura – Tradycja; Sztuka europejska wobec Afryki; Historia – Ekonomia – Polityka; Architektura; Etnografia; Sztuka współczesna. Do udziału zaproszeni zostali nie tylko przedstawiciele polskiego świata nauki ale też badacze afrykańscy m.in. dr Olatunji Alabi Oyeshile z Uniwersytetu w Ibadanie (Nigeria), który wygłosi referat Re-Theorizing Indigenous African Arts and Aesthetics for African Development: The Yoruba Example czy Felix Olatunji z Ladoke Akintola University of Technology (Nigeria) z referatem zatytułowanym Art as an Integral Form of Development in Africa.

W ramach szóstego panelu wygłoszę referat zatytułowany Postkolonialne hybrydy – współcześni artyści nigeryjscy wobec problemu kolonialnej historii Afryki. Referat będzie dotyczył problemu poszukiwania tożsamości artystycznej poprzez sięganie przez nigeryjskich twórców wizualnych do tematu post- i kolonialnej historii swojego kraju. Szczególnym pod tym względem regionem jest historyczne „Wybrzeże Niewolników”, gdzie już w pod koniec XV wieku nastąpiła pierwsza styczność Afryki ze światem Zachodu. Dziś w Lagos organizowane są jedne z największych na kontynencie festiwali sztuki –  biennale fotograficzne czy Lagos Biennal. Wielu nigeryjskich artystów w wyniku zawirowań politycznych i społecznych lat wojny domowej (1967-1970) i późniejszego przejęcia władzy przez wojsko (l. 80.) wyemigrowało z Afryki lub funkcjonuje między dwoma różnymi światami, czy to w aspekcie narodowym, etnicznym, rasowym, społeczno-ekonomicznym, politycznym czy religijnym. W twórczości artystów z pogranicza dwóch światów, takich jak Yinka SHONIBARE czy Sokari DOUGLAS CAMP mieszkających na stałe w Wielkiej Brytanii, a także w artystek mieszkających i działających w Stanach Zjednoczonych m.in. Marcii KURE, Ruby ONYINYECHI AMANZE czy Njideki Akunyili CROSBY ujawnia się hybrydyczność polegająca na łączeniu form, środków wizualnych, rozwiązań formalnych, motywów czy tematów poruszanych w ich dziełach. Szczególnym przypadkiem są kolaże stanowiące same w sobie technikę hybrydyczną.

Program konferencji

Sprawozdanie z konferencji na stronie Katedry Historii Sztuki UŁ

Foto z konferencji:

12243048_447276412139668_5916532472310656062_n12246745_447900995410543_5853894666386999204_n12243026_447900975410545_7230904377964162008_n11012191_447276495472993_7803859076896487631_n

Karo AKPOKIERE

karo_784x0 (1)Nigeryjski artysta urodzony w 1981 roku w Lagos. Mieszka i pracuje w Lagos i w Berlinie. Otrzymał dyplom z projektowania graficznego na Yaba College of Technology w Lagos (2006).  Akpokiere brał udział w wielu wystawach w kraju i zagranicą, swoje prace prezentował na 56. Biennale w Wenecji.

Akpokiere tworzy plakaty i rysunki w nurcie popartowym, inspirowane kulturą popularną. Zajmuje się projektowaniem graficznym, ilustracją, wzornictwem przemysłowym. W swojej twórczości łączy tradycyjne i cyfrowe techniki projektowania. Podejmuje często w humorystyczny sposób problemy rasizmu i neokolonializmu.

Wystawy (wybór):

2010 – Centre d’Art Contemporain, Lagos, Nigeria
2011 – Goethe-Institut, Lagos, Nigeria
2012 – Lagos Bus Rapid Transit (BRT) , Lagos
2013 – Art Dubai
2014 – Comic-Zeichner Séminaire Austtellung au Salon Comic Erlangen, Berlin
2015 – 56. Biennale w Wenecji, All the World’s Futures
2015 – Old Dessins Kunsthalle m3, Berlin

***
oprac. Małgosia Baka-Theis

Strona internetowa artysty>>>
Zbiór dzieł na Pinterest >>>

Biografie >>>